|
Volgend artikel verscheen in "De Boezingenaar", jg.
33, nr. 1, jan. 2006 (pp. 20 - 22)
De Kleine Poezelstraat in Boezinge is de straat ten zuidoosten
van het dorpscentrum, en ten oosten van de vaart Ieper - IJzer,
die loopt vanaf de Langemarkseweg, nabij het Bretoens Monument,
en zuidelijk naar de Pilkemseweg. Net voor het zuidelijk einde,
rechts, woont Willy Vermeulen (nr. 8). Hij wist natuurlijk wel dat
er ten zuidoosten van de gebouwen, in de weide afhellend vanaf de
straat, op ong. 50 m, en zowat 80 m ten zuidoosten van zijn stallingen,
"iets" onder de grond stak. Want een stuk beton stak net
boven de graszoden uit. En zo te voelen zat er in de ruimte eronder
en erachter een forse watervoorraad opgeslagen.
In het voorjaar van 2004 werd het zaakje dan even geëxploreerd.
(Foto 1 toont de ligging, vanaf de Kleine Poezelstraat, met
in de achtergrond het (ex-)Lernout & Hauspie-gebouw, het industrieterrein
en Ieper. Foto 2 toont de werkzaamheden.) Dat het een W.O.1-restant
was, was vooraf reeds lang duidelijk. In de onmiddellijke nabijheid
werd voordien reeds een deep dug-out half geëxploreerd (1998),
en de hoeve was een belangrijke locatie tijdens de oorlog: Lancashire
Farm.
Foto 1
Foto 2
Wat bloot kwam te liggen was een ondergrondse constructie, met
een voormuur van 1.60 m hoog, 3.10 m breed, en 30 cm dik. En met
een deuropening van 1,15 m hoog en een vensteropening ernaast. (Zie
foto 3.) Deze voormuur, en ook de achtermuur en de zijmuren
(1 m hoog) bleken gegoten tegen een houten bekisting.
Binnenin bleek de ruimte 10,6 m² groot (2,30 m breed x 4,60
m diep), en 1.80 m hoog op het hoogste punt (in het midden). Het
dak bestond uit grote golfplaten, met brede golving, de zgn. olifantenplaten.
(Zie foto 4.) Erbovenop waarschijnlijk een laag beton (maar
dus niet zichtbaar, en ong. 0.50 m à 1 m onder het weidegras).
De licht hellende vloer, bestaande uit harde aarde, was ongeveer
20 à 30 cm lager dan de deurdrempel. Bij die drempel was
er een vierkante put met betonnen randen van 0.50 x 0.50 m, voor
het opvangen van het voortdurend binnensijpelende water. Buiten
aan de voorzijde werden er restanten van duckboards (loopvlonders)
blootgelegd (zichtbaar op foto 3), en werden patroonhulzen gevonden.
Foto 3
Foto 4
De constructie lag in het voorjaar 2004 enkele weken bloot, maar
toen eisten de koeien van Willy Vermeulen - de dieren zijn van nature
niet echt Grote Oorlog-gezind - hun rechten weer op. Er restte de
Diggers niets anders dan de site weer in de oorspronkelijke toestand
te herstellen. Dus : het zaakje weer dicht te gooien. En Willy Vermeulen
te vergoeden voor het opnieuw inzaaien met weidegraszaad. En zo
werd de ondergrondse schuilplaats opnieuw wat ze al bijna 90 jaar
geweest was : ondergronds.
***
En nog even een tweede betonnen geval. Maar dan bovengronds. En
eigenlijk ook geen echt oorlogsgeval. En op de koop toe : niet eens
Boezings geval. Want het ding bevindt zich helaas net over de grens
Boezinge - St.-Jan.
Als je van in de Pilkemseweg de Moortelweg inslaat, kom
je een eind verder aan het kruispunt Moorteltje. Rechts kijkend
heb je al het Klokhof gezien, maar je rijdt gewoon rechtdoor, de
Briekestraat over, en dus verder de Moortelweg in. En net 200 meter
voorbij het kruispunt, zie je "het". Als stal of bergplaats
bij de eerste woning aan de rechterkant : een vreemd aandoende bunkerachtige
constructie.
Het vreemde is dat de "gelijkvloerse" verdieping in beton
blijkt, maar dat er een verdieping bovenop gebouwd blijkt, en die
is … in baksteen. Heeft de boer destijds, zo dachten we eerst,
in tegenstelling tot veel andere boeren, die dergelijke betonnen
constructies gewoon uit de weg opbliezen of op een andere stiekeme
manier deden verdwijnen, hier misschien van de nood een deugd gemaakt
? Heeft hij dus de bunker gewoon bewaard, om te gebruiken als bergplaats,
en heeft hij er dan nog een verdieping bovenop gezet ? Zo leek het
wel.
Toen echter informatie ingewonnen werd bij de bewoner, bleek de
waarheid anders. Het was geen W.O.1-constructie, zo luidde het.
Dus een W.O.2-constructie ? Nee, ook dat niet. Want : opgetrokken
tussen beide wereldoorlogen in ! (We durfden de vraag niet luidop
stellen, maar : voelde de bunkerbouwer misschien dat er wéér
een oorlog op komst was.?)
Dus geen oorlogsrelict. En waarom de bouwheer koos voor een betonnen
gelijkvloers en een bakstenen verdieping ? Dat weten we dus niet.
Om eerlijk te zijn : de twee vensteropeningen in de straatzijde
(schaduwzijde) op de foto leek ons enigszins verdacht. Want een
raam aanbrengen in een betonnen muur van ik-weet-niet-hoe-dik is
geen peulschil.
Maar waar maken we ons zorgen in ?… De constructie staat niet
meer op Boezings grondgebied. Een blik op de stafkaart leerde ons
achteraf dat ze … 20 meter voorbij de grens Boezinge - St.-Jan
staat. De fotograaf van dienst van De Boezingenaar stond
voor de bijgaande foto dus op de grens iets te fotograferen dat
er 20 meter over lag.
(Aurel Sercu)
|
