|
Filip Maes uit Poederlee kwam recent in het bezit van het dagboek
van zijn grootvader Jan Leysen. Hij heeft dit zo goed mogelijk overgetypt
(sommige stukken waren echter onleesbaar).
Het dagboek is een klein bruin zakboekje geschreven in mooi handschrift
met rode inkt. Het gaat enkel over de eerste dagen van de oorlog.
Ook de vuurkaart van Jan Leysen werd door Filip Maes doorgestuurd.
Personalia Jan Leysen
- geboren 28.12.1889 te Poederlee
- gestorven 12.01.1980 te Vorselaar
- beroep: landbouwer
- 7 kinderen
- 8 frontstrepen
- géén blessures.
Meer info
de tekst uit het dagboek (zie hieronder)
scan van het dagboek (klik op de afbeelding voor een grotere weergave)
tweede scan van het dagboek (klik op de afbeelding voor een grotere
weergave)
vuurkaart (klik op de afbeelding voor een grotere weergave)
Hieronder de tekst uit het dagboek:
Leysen Jan
Grenadier 1/1
6 Divisie
Eenige uitleggingen van hetgeen ik gedaan heb en van hetgeen er
mij is overkomen tijdens den Oorlog int jaar 1914 = 1915-16-17-18-19
Eene Vraag verlang ik aan alwie dit boek vind tzij vrind of vijand
van mijne mijne laatste wil t willen volbrengen na mijne dood dit
boek t willen bestellen aan t adres mijner ouders Frans Leysen Poederlé
Provincie Antwerpen
Met God Voor Koning en Vaderland
Vooral aan Mijne Ouders Broeders en zusters Familie en Vrienden
Maak nooit geen verdriet om mijnen t wille Indien ik gesneuveld
ben op het Veld van Eer.
Integendeel wees fier een Familielid gehad te hebben. Die met moed
gevochten heeft onder de leus van het recht
Winnen of sterven
Als men Geheel zjn leven rechtvaardig geweest is dan heeft men
in dees tijden de zachtste gevoelens en met Gods hulp gaat met Overal
Door.
Leysen Jan Grenadier
1Bat 1 Com. 6Div AB
Het was in de maand Augustus 1914 Dat ik met mijn Regiment onder
het bevel van Kolonel Leufebuur De stad Brueel verliet om den indringer
tegen te houden.
Den maandag morgen den 2 de van maand kwam de Seetie overten tis
te zeggen een sergeant ons verwittigen dat we dat we ons moesten
gereed maken om 8 uren gelijk gewoont om voor 9 uren op D'ecersizie
en wij zeggen dat wij daar niet voor binnen gekomen waren maar wel
om t oorlogen. Toen het uur daar was alleman moest in de rang de
sergeant had ons cartouchen mede dragen en daarmede bewachten wij
ons en wij pakten toch al den boel maar meden anders late wij een
heel deel liggen in De Kazerne hetgeen al hard verlicht om mede
te dragen.
Toen we in den rang waren al wel een heel uur kwam de Kolonel aangereden
en seffens werd er Gardez Vous geblazen kort daarna kwam den Drapeau
t voorschijn. De Kolonel maakte eene rede voering welke goed beantwoord
werd met Vive le Roi. Thans was het Depart.
Toen blazen ze Gardez vous e de tranen sprongen in mijne oogen ik
dacht al seffens wat verder. De poorten werden open gedaan. Het
volk dat daar rond verwenden was onbeschrijfelijk. Daaronder zag
men alle soorten van menschen den eene lachten en den anderen weende.
De straten waren nog nooit zo bevlagt geweest gelijk vandaag. De
Kazerne verlatende was mijn gedacht al waar gaan wij naartoe en
hoelang gaan we van Brussel weg zijn. Maar toch vertrok ik met goede
hoop weder te keeren. Ik maak al een goed betrouwen op de gedacht
dit mijn vader en mijne moeder wij gegeven hadden alvoren ik vertrokken
was en alzoo kwam wij aan de port Du Namur. Daar was het ook al
menschen vlagen dat men zag.
Vandaar namen wij den weg naar Ouderghem en zoo kwamen wij rond
den middag in het Bosch van Soignies.
Daar schoolen wij eenige uren rust. Rond 12 ½ kwam men ons
zeggen dat Duitschland den Oorlog verklaart had aan Frankrijk en
Belgie seffens was dat nieuws overal verspreid er wiert geroepen
en getierd dat het oorverdoovend was. Rond 2 uren vertrokken wij
verder de groote Baan op en zoo kwamen wij tot in Overijsche in
t begin van het dorp was er een klas waar honderden soldaten eten
kregen en zelf t drinken ik ook kreeg daar een Gorde bier Daar kocht
ik papier en schreef nog nen brief naar mijn ouders tegen den avond
kregen wij logement en we waren geïnstalleerd ik lag met mijn
peleton in een magazijn van cement. Daar passeerden wij den eerste
nacht op het strooi het was wel wat hard maar den moed deed ons
alles vergeten. Des smorgens rond 5 uren kwam er daar en goedhartige
vrouw met een tas warme koffie en botterhammen het waren echte bravemenschen
op deze parochie rond 8 uren was het Depart voor verder lans de
baan was het blij moedig om zien hoe de burgers hun dingen ten beste
gaven voor de soldaten rond de middag geraken wij aan het stadje
Wavre hier was het een echte hemel voor ons me dunkt dat ze al gaven
wat ze bezaten het was meest in den drank dat wij het namen want
het was stikkend heet en het zand maakte het zeer dorstig het geen
de Waversche bevolking ook begreep zoo verlieten we deze goedhartige
menschen en gingen van der op en zoo komen wij tegen den avond in
bon Les en verhanden daags verder naar Gres Wazoo. Dit zag er eene
bevallige parochie maar de bevolking was niet zoo mildhartig dan
in de vorige gemeente toch waren hier ook vele brave mensen t vinden
we waren gekantoneerd in de gemeenteschool waar de Carabinieres
t daags tevoren vertrokken waren zoo verbleven wij in deze gemeente
een tiental dagen alle dagen deden wij uitstapjes en excursies hetgeen
ons wellicht vervelde bijzonder de oude classen alzoo ook versleten
wij eenige dagen in afgepikt korenveld waar de struiken nog op stonden
en het stroo diende seffens om ons in de schaduw te zetten want
de zon die brande toch alle dagen even hard. Alle dagen kwam men
ons het nieuws brengen dat de forten van Luik hardnekkig stand hielden.
Het was hier ook dat ik den eersten spion zag gevangen nemen hij
was gekleed in grenadier met de graad van Corporaal. Deze vertelde
uit De school te komen onderweg had hij aangerand geweest door 4
uklanen maar van zoohaast hij ze opgemerkt had nam hij zijn geweer
en schoot erop van den eersten kogel viel er een van zijn paard
en de drij anderen namen de vlucht hij deze dan afgetast en als
souvenier had hij zijn casque en zijne ceinturon en eenige cartouchen
mede genomen. Natuurlijk op deze verklaringen en al die Duische
voorwerpen te zien was hij niet meer meester van zich zelven en
ze droegen hem ten triomf seffens waren de officieren rond den held
moest naar de Garde policie om hem aan te geven en te weten bij
welke companie hij moest inlijven maar bij de minste ondervraging
wierden ze allen gewaar dat die kerel niet in regel was zij livre
dat een Belgische was droeg geen goeden nummero ook zijne uitleggingen
waren niet klaar blijkent en seffens was het overal gekend dat die
held die daar even zoo als een held toe kwam een spion was zoo paseer
den onze dagen die zo lang schenen stilaan voorbij op zekeren dag
moesten wij tegen den avond op eens vertrekken het was om buiten
te barakeeren men leide ons in een partij haver waar wij den nacht
moesten overbrengen het weder was veel verandert en het was oprecht
kouw ook zag het om te regenen en ik geloof wel dat er meer distelen
stonden dan haver het was onmogelijk hier te kunnen slapen maar
seffens maar seffens kreeg men het gedacht strooi te halen op eene
partij struiken die niet ver van daar geplukt stond wij moesten
maar door eene partij bieten kruipen en wij waren er op den tijd
van een uur was geheel de partij tarwe weg en wij sliepen toch min
op meer wat beter maar deze nacht had ik toch oprecht koude gehad
want rond 9 uren van den morgend begon het stil aan te regenen en
voor het 5 uren was waren wij doornat kort daarna moesten wij vertrekken
soep hadden ze niet kunnen gereed maken bij gebrek aan materiaal
den rijst bleef en den regen liggen het brood was geweekt onze rasion
vleesch kregen wij ruw voor te eten wij gingen dan in een Bosch
op omtrent 8 kilo meter afstand van de plaats welke wij verlaten
hadden. De regen hield maar aan en vermeerderde nog in het Bosch
gekomen welke op eene hoogte lag mochten wij seffens tenten maken
om int droog te zitten. Er wiert daar seffens lot t werk gegaan
om eenige h abris t maken het duurde niet lang of er was een half
hetaar boomen waren afgekapt ander gingen strooi halen dat daar
naast gepikt stond en tegen den middag zaten wij bijna allen in
t droog t hans moest er voor eten gezorgt worden ons ruw vleesch
van s morgens kwam al van pas wat water in de gamelle en het vleesch
is aant koken over een hout vuurke en seffens hadden wij soep en
vleesch maar het begon al naar den oorlog te smaken.
Tegen den avond kwamen we wederom in Gres Doision om te Cantoneeren
in de huisen en waren allen content zoo sleepten nog een dag of
9 voorbij en we waren den 15 oogst O L Vrouw Hemelvaart smorgens
gingen wij naar de kerk in den dag schreef ik nog eenen brief aan
mijne ouders en snamiddags ging de processie en savoné alle
avonden lof alle dagen zag men Duitsche vliegers overkomen Den 16
was de Reveil smorgens om 3 uren en wij vertrokken voo goed In de
verte hoorde wij al goed het gerommel van de Canons en zoo kwamen
wij in Longeville eene liefelijke gemeente die nog op eene hoogvlakte
stond het was smorgens rond 9 uren toen mijne compagnie door de
plaats trok vele burgers kwamen ons tegen die naar de hoogmis gingen
De Belgische vlag wapperde ook op het torentje. Toen wij buiten
de aaneenstaande huisen waren hoorden ik al langs hier en daar eenige
geweerschoten het waren de eerste in de verte Links af hoord men
goed het aanhouden gerommel der canons men nam seffens maatregelen
en patrouilles werden uitgezonden. De Compagnies maakten op korten
afstand loopgrachten voor zicht in te verschuilen. Rond den middag
zag men met eene gekwetsten soldaat passeren van het 3e chasseurs
te peerd eene bal had hem de schouder doorkloven hij was bleek gelijk
de dood en wert gelijk door het rode kruis rond 4 = 5 uren hoorde
men opeens eene Mitrailleus die in werking ging seffens winst men
wat het betekende een schadron Cavaliers van ons op patrouille zijnde
word verrast door eener Duitsche voorpost die verschoolen zat rond
de gemeente Chammont het schieten duurde zoo wel 5 minuten lang
zonder ophouwen en dadelijk zag men de peerden afgestroomd komen
bijna allen zonder man en wij zetten onszelven gereed om te schieten
maar het waren alen Belgen en toch waren er al schooten maar toch
niets getroffen maar toen zaggen wij daar een schrapnel open springen
achter de chasseurs en dadelijk nog eenen boven onze compagnie gelukkiglijk
was niemand gekwetst nog dood maar het duurde niet lang of den een
schrapnel volgde de andere maar nu onze artielerie kwam in werking
en ze hadden gezien waar de Duitsche geplaatst waren ze trokken
eerst eenige eenparige schoten maar toen seffens 4=5 salven van
4 en toen hielden ze op en het was seffens gekend dat de Duitsche
Batterie goed getroffen was want daarna was alles rustig den geheelen
dag savonds gingen wij cantoneeren in een hof een kwart uur van
daar in den nacht bracht men het eten voor sanderdaags en smorgens
om 2 uuren vertrokken wij wederom naar onze oude plaats van daags
te voren het weder was niet al te goed geheel den voormiddag kreeg
men regen rond den middag klaarde het weder op ook duurde het niet
lang of een Duitsch vlieg machien kwam ons een bezoek brengen en
werd ook goed onthaald met geweervuur maar niettemin vloog ze op
een kleine hoogte om alles goed te kunnen zien op de voorposten
wert er van den helle dag niet geschoten in den namiddag werd er
gezegd dat wij hier gingen vertrekken dat de Fransman ging in den
nacht toekomen om onze plaats over te nemen wij gingen den linkervleugel
uitmaken van het Fransche leger Ja van zoohaast het donker was het
rassamblement en wij vertrokken en zegden ons dat wij naar Nethen
trokken eene gemeente uit den omtrek van Leuven op 20 à 25
Kilo meter van Longeville. Geheel den nacht moesten wij hard marcheeren
en rond 2 uren van den morgend kwamen wij hier toe. Ik was met mijn
compagnie in een theatre lokaal om tovernachten om 6 uren smorgens
was het reveil en seffens rassemblement doch wij gingen niet ver
van daar aan een bijgelegen Bosch gekomen trok de eene compagnie
achter de andere het Bosch in en daar bleven wij liggen tot tegen
den avond De zon had eene buite gewone warmte en toen wij vertrokken
hoorde ik zeggen dat wij wederom 25 klm af te leggen hadden hetgeen
niet goed hartig onthaald werd rond 6 uur van den nacht van 14 oogst
kwamen wij in steenockerzeel toe waar wij kantoneerden in een herberg
met eenige mannen bijeen het waren hier brave menschen want wij
kregen ieder een glas bier en fruit zooveel wij eten wilde daarna
gingen wij slapen want wij waren fel afgemat smorgens om 9 uren
stond ik op en mij ne keer gewasschen want wij hadden alle dagen
den tijd niet en zoo bleven wij daar tot in namiddag om 4 uren en
toe vertrokken wij weer en na vele gemeente te doorkruist te hebben
kwamen wij in Vilvoorde aan de bevolking was zeer mild voor de soldaten
maar de majoor ziende dat de mannen niet per 4 bleven deed ons porte
arm gaan tot buiten de huisenonder den weg van steenockerzeel naar
Vilvoorde hadden ons altijd 2 Duitsche vliegers altijd op gevolgd
ze waren soms niet hooger dan 150 à 200 meter boven ons en
sommige dachten dat het ons vliegers waren zoo kwamen wij tegen
Mechelen vandaag.
We Vlaeyen
Webbekom bij Diest
Voor Therese
Edward Vlaeyen
Kauterhoekstraat No 22
Diest
Alfons Wagemans
Indien het u mogelijk is breng mij vrijdag e.k. boter eender welke
prijs
Leysen Jan
Adres Leysen Frans
Poederle Zittaart
Leysen Jan
1e Grenadier
4 compagnie
Armee Belge
Chausseé Aarschot n° 108
Wilsele
Bij Leuven
Clementina Gossé
Larik am Rhijn
Mulherstrasse 26
Duitschland
Lous Wuits 1 Gr
???
De Cnodder Jan D 11e 107 Bat
Leysen August D 139 7 comp
P Okyul D 96 GMM
Emiel V D Bosch soldaat
Reformé Anchor Bank Deru??
Lame Engeland
Frans Janssens Brigadier D 96 6 A.V. AB
M Albert Vanparijs
Mechelsestraat N° 241
Leuven
Theresia Hay
Holland spoorwegpostkantoor nr. 2
Rotterdam
Van De Wouw Van Akeren
Heuvelstraat Moergestel (Tilburg)
Le Eggere
Louwie Geentjes 2 3Com 3 Bat 2 Divis
M A Hapers Castelré
Onder Baerle Nassau
De W Maas
Baarle Nassau
Karel Van Roy
Langenieuwstraat N° 243
Tilburg Holland
Jul Van Den Brande
2 Div
1 Bat 4Compagnie 7 De Linie
Leysen August 7 Linie 9 Bat 2 Divi 3 Compagnie
M Dirks Spoorstraat
Gennep Nederlandsch (Limburg)
Francois Janssens Brigadier
P Genie A 94 3de Compagnie 2 Divisie
Francois Janssens Brigadier
B 238 4Cie Armee Belge
Dank aan Filip Maes voor de info (gepubliceerd op 10/02/2008).
|
