| Bijdrage naar aanleiding van persbericht dd.
30/10/2009 Provincie West-Vlaanderen - Persbericht De West-Vlaamse
Monumentenwacht zal in het kader van de voorbereidingen voor de 'Groote Oorlog-herdenking
2014-2018' specifieke inspectieopdrachten uitvoeren op het West-Vlaamse oorlogserfgoed.
Op deze manier wordt een eerste belangrijke aanzet gegeven tot het in kaart brengen
van de te restaureren of aan te passen oorlogsrelicten en sites. Bovendien aanvaardt
de Vlaamse Overheid het inspectierapport van Monumentenwacht als onderdeel van
een aanvraagdossier voor een onderhoudspremie. Het agentschap Ruimtelijke Ordening-Onroerend
Erfgoed Vlaanderen vond in Monumentenwacht West-Vlaanderen een sterke partner
om deze inspecties op het oorlogserfgoed uit te voeren. Observatietoren
(Kastanjeplein in Pervijze) 
Met
deze Vlaamse opdracht wil Monumentenwacht West-Vlaanderen een wezenlijke bijdrage
leveren aan de voorbereidingen van een kwaliteitsvolle herdenking van de 'Groote
Oorlog'. Met de herdenking van 2014-2018 in het vooruitzicht is het uitermate
belangrijk het oorlogserfgoed in zeer goede omstandigheden te kunnen presenteren
aan de vele duizenden bezoekers die de Westhoek verwacht. Wat doet Monumentenwacht? Monumentenwacht
West-Vlaanderen werd in 1992 opgericht. De Provincie bekostigt het secretariaat
en de werking van deze vzw. Gedeputeerde voor kunst en cultuur Gunter Pertry is
voorzitter van de Raad van Bestuur. Ruim vijfhonderd eigenaars zijn bij
Monumentenwacht West-Vlaanderen aangesloten. Samen vertegenwoordigen ze meer dan
achthonderd te inspecteren gebouwen. Per jaar worden, naast een twintigtal interieurinspecties
en -adviezen, tweehonderd bouwkundige inspecties uitgevoerd. Hiermee is Monumentenwacht
West-Vlaanderen een uiterst belangrijke speler in het West-Vlaamse erfgoedlandschap.Door
het uitvoeren van inspecties kan men gebreken of verval tijdig opsporen. Dit laat
aan de eigenaars toe snel en doelgericht in te grijpen, waardoor peperdure restauraties
achteraf worden vermeden. ---------- Agentschap Ruimtelijke Ordening
- Onroerend erfgoed West-Vlaanderen Ons verhaal van de oorlogsrelicten
begint in november 2002 met het van start gaan van het project "Inventarisatie
van de relicten uit de Eerste Wereldoorlog in de Westhoek", een samenwerkingsverband
tussen het Vlaams Gewest en de Provincie West-Vlaanderen. Twee projectmedewerkers
stonden in voor de realisatie van deze inventaris die succesvol kon worden gerealiseerd
door de medewerking van een netwerk van vrijwilligers met kennis van de Eerste
Wereldoorlog, de Westhoek en het oorlogserfgoed. Het project kon dan ook worden
afgerond tegen eind mei 2005. De resultaten van het inventarisatieproject
werden verwerkt in een speciaal daartoe opgebouwde database die ondertussen toegankelijk
is via de website van VIOE (Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed) - http://inventaris/vioe.be
Aan
ieder relict werden één of meerdere foto's of documenten gekoppeld.
Alle relicten werden eveneens ingevoerd in het Geografisch Informatie Systeem(GIS),
wat toelaat de fundamentele invloed van de landschappelijke situatie voor het
oorlogsverloop en dus van de relicten te visualiseren. Op die manier werden in
de Westhoek ca 1.500 relicten gerepertorieerd, waaronder 530 gedenktekens, 223
begraafplaatsen of perken, ca 360 bunkers en schuilplaatsen en ca 160 andere items,
zoals gaarkeukens, barakken, mijnkraters en loopgraven e.d. Deze inventarisatiecampagne
vormde een eerste aanzet naar de definitieve erkenning als Unesco Werelderfgoed
van de frontstreek in West-Vlaanderen, sinds 2002 opgenomen in de indicatieve
lijst. Er wordt gehoopt dat Unesco de relicten uit de Eerste Oorlog in de Westhoek
en langs de Marne en de Somme definitief zal erkennen tegen 2014. Duitse
bunker (Ijzerdijk in Kaaskerke - site Dodengang) 
Een
van de voorwaarden voor deze internationale prestigieuze erkenning is het maximaal
inzetten van eigen instrumenten en middelen ter bescherming van dat erfgoed.
Zodoende volgde het tweede luik van de werkzaamheden, nl. de wettelijke bescherming
van oorlogsrelicten van bovenlokaal belang. Hiervoor werd geopteerd voor een thematische
aanpak. Een eerste dossier voorzag in de bescherming van 162 militaire begraafplaatsen
in Vlaanderen, operatie die ondertussen met succes voltooid is. Daarop volgde
de bescherming van oorlogsgedenktekens, geselecteerd op basis van hun bijzondere
historische of artistieke betekenis. Voor West-Vlaanderen werden op die manier
79 gedenktekens in procedure voor bescherming gesteld - andere provincies volgen.
Een bijzonder onderwerp vormen de oorlogsbarakken en noodwoningen die nog bewaard
zijn. Momenteel wordt gewerkt aan de bescherming van de grote bunkerlinies en
ensembles zoals domein Cabour en Raverszijde aan de kust en de Hollandstellung
tegen de noordelijke grens van ons land. Tegelijkertijd wordt er ook op planologisch
niveau gedacht. Wij zijn ons terdege bewust van de noodzakelijke samenhang van
al deze relicten. Om al deze relicten in hun landschappelijke context te plaatsen
zal een Gewestelijk Uitvoeringsplan (GRUP) worden uitgewerkt. Inventariseren
en beschermen is één stap. Behouden en conserveren is een andere Veel
van het bewaarde en beschermde oorlogserfgoed is in toestand van verval. Onze
diensten hebben een eerste survey gedaan naar de bewaringstoestand van een aantal
beschermde relicten, teneinde een zicht te krijgen op de inspanningen die nodig
zullen zijn om dit erfgoed in optimale condities te bewaren en te presenteren
tegen 2014. Wij krijgen hierbij hulp van onze collega's van de diensten Algemene
Technische Ondersteuning van het Vlaams Gewest, die nauwkeurige opmetingen maken
en van de West-Vlaamse monumentenwachters. Hoe die laatste hierbij te werk gaan
laten wij hen liever zelf vertellen. Miek Goossens
Gewestelijk Erfgoedambtenaar
Agentschap
Ruimtelijke Ordening - Onroerend erfgoed West-Vlaanderen Gepubliceerd:
06/11/2009 | 