|
Naam : Leye
Voornaam : Camiel Aloïs Louis
geboortedatum: 27 november 1893
Datum van overlijden: 19 oktober 1974
Camiel Aloïs Louis Leye was van "de klasse 14".
Hij werd onder de wapens geroepen op 24 september 1914. Hij werd
ingedeeld bij het 1° bataljon, 4° compagnie van het 1°
linieregiment van de 5° voetvolkafdeling onder stamboeknummer
62475 als soldaat 2°klas.
Via zijn geboorteplaats Veurne trok hij met zijn makkers naar Lier,
dan over Antwerpen terug naar Nieuwpoort, Veurne, Duinkerke en St
Malo. Als je zijn notities naleest over dit weg en weer gereis,
kun je je niet van de indruk ontdoen dat de gewone soldaat voor
een groot gedeelte aan zijn lot werd overgelaten. Onvoldoende eten,
primitieve logies, amper of geen bescherming tegen de weersomstandigheden
van het najaar van 1914. Een oude overjas van zijn vader en een
deken die zijn moeder hem had meegeven verhoogden zijn "comfort".
Uren doelloos wachten, in het Frans gecommandeerd worden door een
dronken korporaal. Zelf eten gaan kopen of iets toegestopt krijgen.
'Ik kreeg van een bekende een homp brood en twee dozen sardienen,'
schrijft hij in 1970.
Na St. Malo trok hij samen met zijn kameraden naar Valogne waar
hij als schoenmaker deel uitmaakte van het reserveleger. Vanaf 1
mei 1916 kreeg hij een opleiding in: le centre d'instruction
des mitrailleurs en belandde uiteindelijk aan het IJzerfront
in zijn functie als mitrailleur. Twee lange jaren was het een verhaal
van modder, zweet, angst, ontbering, minachting ook voor de gewone
milicien. Al bij al had Camiel nog geluk, zijn ouders woonden in
Veurne in het kleine stuk onbezet België, zodat hij af en toe
bij zijn ouders terechtkon voor enig soelaas. Camiel is altijd zeer
karig geweest met verhalen over zijn ervaringen. Alhoewel...
Camiel Leye, derde van links
'Eens hadden wij': vertelde hij 'met enkele van mijn strijdmakkers
teruggetrokken in de 2° linie een min of meer behoorlijk nachtverblijf
ingericht. Tot een officier zin kreeg in dat nachtverblijf. Wij
werden onze knusse plaats uitgecommandeerd, in het Frans uiteraard.
De officier installeerde zich in hun verblijf. Soms vertelde hij
over het onrecht dat gewone soldaten werd aangedaan. Velen onder
zijn strijdmakkers begrepen niet eens de instructies en bevelen
van hun meerderen. Camiel had college gelopen en sprak Frans. Hij
speelde tolk voor zijn strijdmakkers. Zo kwam hij soms in aanvaring
met zijn meerderen omdat hij meer deed dan tolk spelen en opkwam
voor zijn strijdmakkers door het onrecht dat hen werd aangedaan.
Om die reden is hij vijf jaar lang soldaat tweede klas gebleven.
Zijn: suppation des services réel vermeldt : Blessé
à Het sas le 2 novembre 1916
Tijdens het Duitse lenteoffensief van 1918 bevond Camiel Leye zich
op 1 april in de eerste linie. Op die dag braken de Duitsers door
de linies aan de IJzer. Camiel hield samen met 1° sergeant-majoor
Delille, sergeant Coven, korporaal Prevost en de soldaten Van Dyck,
Mahieu, Denys, Geits en Mostade stand. Ze bemandden een mitrailleurpost.
Hun stelling werd hevig gebombardeerd en ze beschikten over geen
dekking. Met mitrailleurs maaiden ze onophoudelijk de Duitsers neer.
'Hebben in deze omstandigheden blijk gegeven van dapperheid, koelbloedigheid,
opofferingsgeest, en wapenbroedergedrag': staat vermeld op: citation
à l'ordre de la division d'infanterie. Camiel Leye was
tegen wil en dank een "held" geworden. Hij kreeg er het:
"oorlogskruis met vergulde leeuw" voor opgespeld.
'Ik een held?'
'Nee, daarvoor moet je doodgeschoten worden', zei hij soms sarcastisch.
Hij kreeg voor onbepaalde tijd verlof op 6 oktober 1919. Hij had
de 1° wereldoorlog overleefd.
Camiel Leye kwam uit de oorlog als flamingant en antimilitarist.
Hij had aan de lijve ondervonden tot wat militarisme leidde. Hij
had ondervonden dat de gewone soldaat veelal niet geacht wordt door
zijn officieren, voor sommige generaals niet meer is dan kanonnenvlees.
'Oorlog': zei hij, 'is modder, stront, afzien, kou en honger lijden.
Oorlog verbeest de gewone soldaat. Alle slogans over heldendom en
patriottisme waren aan hem niet besteed. Nooit zou hij deelnemen
aan patriottische manifestaties. Vijf jaar duurde het vooraleer
hij weer aan de burgermaatschappij was aangepast. De mooiste jaren
van zijn leven waren voorbij.
Camiel Leye trouwde in 1920, kreeg tien kinderen. In 1940 brak
de tweede wereldoorlog uit. Het werd een strijd om eten, klederen,
kolen en andere essentiële dingen. 'De ontberingen van beide
oorlogen zullen mijn leven met vijf jaar inkorten', zei hij op latere
leeftijd. Mede door zijn ervaringen met de repressie na de eerste
wereldoorlog hield hij zich tijdens de tweede oorlog volledig op
de vlakte en had na de oorlog geen last met de repressie.
Hij stierf thuis in zijn bed, op 19 oktober 1974 in de leeftijd
van 81 jaar.
Eretekens en onderscheidingen van Camiel Aloïs Louis Leye
Ridder in de Orde van Leopold II met Zwaarden
Ridder in de kroonorde met Zwaarden (2° bevordering)
Zilveren medaille der Orde van Leopold II
Oorlogskruis met zilveren palm
Oorlogskruis met vergulden leeuw
Zegemedaille
Herinneringsmedaille 14-18 met 4 zilveren strepen
Op 26 april 1919 werden aan Camiel Leye vier frontstrepen toegekend
Camiel Leye burgerlijke eretekens
- ereteken ter herinnering aan de uitgifte van de eerste postzegel
- herinneringsmedaille van het eeuwfeest van 's lands onafhakelijkheid
bijdrage van : Guido Leye, zoon van
|
