Albertina memorial 'Maison du Passeur Voorpost 1914-1918'
Practical info
Who/What
Maison du Passeur
Location
Ieperleedijkstraat (ter hoogte van kilometerpaal 10), ongeveer 1 km stroomafwaarts voorbij het monument van de broers Van Raemdonck. Niet bereikbaar per wagen (rijverbod).
Noordschote, Lo-Reninge
Date
18/11/1984
Coordinates
GPS-Reference R5790 - Naamsteen - Maison du Passeur Voorpost 1914-1918 - Noordschote
DMSX N 50°56'19.3'' - E002°49'54.3''
DMX N 50°56.322' - E002°49.905'
D N 50.938694° - E002.831750°
UTM 31U E 488178 N 5643020
GOOGLE EARTH 50 56.322 N, 002 49.905 E
Maps
• Mapquest
Info
'Naamsteen 1914-1918' Nr. 6 - eerste reeks - 1984 Op 18 november 1984 had in aanwezigheid van de burgerlijke overheden, vertegenwoordigers van de ambassadeurs van Frankrijk en Groot-Brittannië en talrijke afgevaardigden van vaderlandslievende verenigingen zowel in Ramskapelle als in Stuivekenskerke aan de kasteelhoeve Vicogne de onthulling plaats van de eerste in een reeks van vijf 'Naamstenen' (Slag aan de IJzer 1914, Ramskapelle, slag aan de IJzer 1914, Oud-Stuivekenskerke, Tervatebrug, Maison du Passeur, Noordschote). De 'naamstenen' werden in de tachtiger jaren geplaatst op belangrijke sites voor het Belgisch leger waar nog geen gedenktekens aanwezig waren. Het gaat telkens om een ruitvormige gedenksteen uit witte natuursteen die schuin tegen rechthoekige sokkel van gewapend beton gevestigd is. Bovenaan het gekleurde wapenschild van de provincie West-Vlaanderen; daaronder "Maison du Passeur Voorpost 1914-1918" en het monogram van Koning Albert I. De naamstenen zijn ontworpen en uitgevoerd door Pieter-Hein Boudens, geboren te Brugge op 29 april 1955. De ruitvormige naamstenen meten 80 x 80 x 10 cm. De letters zijn diep V-vormig ingekapt en lichtgrijs gepatineerd. Bovenaan de tekst prijkt het schild van de provincie West-Vlaanderen in geanodiseerd aluminium. Onderaan werd meestal het officieel monogram van Koning Albert I ingekapt als hulde aan deze vorst. Het voetstuk in spanbeton werd gegoten door de firma Hollevoet te Torhout naar een ontwerp van Johan Vansteenkiste, bouwkundig tekenaar bij de Provinciale Dienst voor Cultuur.
Extra information
MAISON DU PASSEUR VOORPOST 1914-1918 Niet ver van de naamsteen ‘Maison du Passeur’ staat het gedenkteken van de gebroeders Van Raemdonck. Beide gedenktekens staan er als ‘Stille Getuigen’ aan de waterkant. J. Blasse vertelt in zijn dagboek ‘Souvenirs d'un Fantassin’ dat hij overgeplaatst wordt naar de sector Steenstrate, niet ver van ‘Maison du Passeur’. Na het leven tussen de zandzakjes van Ramskapelle en Diksmuide is deze sector een verademing. Het landschap is vrij ongeschonden. In de 1ste linies zijn er vele bloemen- en groentetuintjes aangelegd. De verschillende linies dragen hier bloemennamen of namen van steden. Maar het leven aan de rechterkant bij de voorpost ‘Maison du Passeur’ is heel anders. Regelmatig worden de soldaten opgeschrikt door zware bombardementen. De Belgische legerleiding geeft de post niet op, omdat hij zó dicht bij de vijandelijke linies gelegen is en er van daaruit gemakkelijk verkenningstochten kunnen ondernomen worden. ‘Maison du Passeur’ is de naam die de Fransen tijdens de oorlog aan de herberg ‘Het Witte Huis’ geven. Hij staat op de linkeroever van de iets meer naar het westen gelegen vroegere Ieperlee. Het kanaal ligt iets verder. Zoals vele herbergen aan de IJzer en het kanaal, heeft ook deze een eigen veerdienst. Het gebied tussen Ieperlee en het kanaal evenals de rechteroever van het kanaal is reeds overstroomd. De herberg en de directe omgeving vallen in Duitse handen na de ‘Slag aan de IJzer’ van oktober 1914. Er wordt een loopgravennet aangelegd en de herberg wordt versterkt. Op 28 november wordt hij totaal verwoest en het gebied wordt nu door de Fransen gecontroleerd. Vanaf maart 1915 gaat de verdediging van het kanaal van Drie Grachten tot Steenstrate over in Belgische handen, maar daarmee is de strijd nog niet ten einde. Voor ‘Maison du Passeur’ wordt een brug over het kanaal Ieper-IJzer gelegd en versterkt tot een redan, een soort bruggenhoofd. Dit is meermaals een doelwit in de zware gevechten bij Steenstrate van april 1915, waar de Duitsers o.m. een gasaanval uitvoeren. Uit ‘Le tiroir aux souvenirs’ vernemen we dat de Duitse voorpost op 400 m ten noorden van de herberg op de kanaaloever opgesteld staat. Nadat de Belgen reeds tweemaal de Duitse post overvallen hebben en er krijgsgevangenen maken, wordt één grote, stevige bunker gebouwd, beschermd door een dubbele prikkeldraadversperring. Op 16 oktober 1916 vallen de Belgen weer aan. Hun grote vertrouwdheid met het terrein en een goede artillerieondersteuning maakt het hen mogelijk om snel door te stoten, zodat de verraste Duitsers zich overgeven. De bunker wordt gedynamiteerd en enkele dagen later wordt de post volledig verlaten. De rust zal pas echt weerkeren na de derde Slag om Ieper (30 juli-6 november 1917). Op 11 november neemt het Belgische leger de sector Merkem over. Net zoals Drie Grachten en Luigem ligt ‘Maison du Passeur’ nu ver genoeg af van de zware gevechten, die in 1918 nog zullen plaatsgrijpen. (Bron: Catalogus ‘Naamstenen 1914-1918’, Provincie West-Vlaanderen 1988)